Miljkovačka klisura

                                        Miljkovačka klisura


Miljkovačka klisura
, kroz koju se probija srednji tok Toponičke reke i koja ni po lepoti ni po prirodnjačkim raritetima ne zaostaje za Sićevačkom i Jelašničkom klisurom, pa čak i u mnogo čemu ih nadmašuje.

Miljkovačka klisura je najpoznatija po termi Topilo (33 C) koja je nedavno kaptirana i pokrivena. Oko nje je u poslednjih nekoliko decenija niklo čitavo naselje. Druga znamenitost miljkovačke doline je Miljkovačka kula koja štrči na vrhu jednog krečnjackog rta nedaleko od Miljkovca. Ispod kule je vodenica vlasništva meštana Cerja (Vidrište) koja je poznata po tome što pri dnu njenog vitla izbija izvor tople vode (40 C) koji služi kao divlje kupalište. Uzvodno od vodenice je stari Manastir sveti Nikola. Na prostoru Miljkovačke klisure postoji još nekoliko neponovljivih prirodnih znamenitosti koje izazivaju mnogo divljenja i uzbuđenja i zbog kojih vredi proći tom deonicom klisure.

“More” kamenih blokova
Uzvodno od Manastira sveti Nikola, stotinak metara iznad leve obale, gde se u koritu reke sunovraćuje čudnovato more kamenih blokova, nalazi se pećina Košuća, koja je sa obe strane otvorena, nalik tunelu dužine oko 50 m i sa podom strmim do 45 stepeni. Nastala je na mestu intenzivnih tektonskih zbivanja te se stiče utisak kao da je njen kanal torzirao. U pećini je pronađen pauk Phalcoma gibbum – i to je jedino njegovo stanište kod nas.

Uz korito reke se nalazi Biserna pećina koja je pre dve-tri decenije zatvorena jer je iz nje izbijalo sifonsko vrelo koje je kaptirano za moravski vodovod. Dešavalo se više puta da se voda u vrelu zamuti dok reka koja protiče tik uz pećinu ostaje bistra. Taj fenomen je zadavao mnogo muka stručnjacima niškog vodovoda. Međutim, objašnjenje je jednostavno. Vrelo prikuplja vode s padina Kameničkog visa i kroz podzemne kaverne doseže do Biserne pećine. Kada se sa Kameničkog visa sruči potop, voda se zamuti pa je takvo i samo vrelo. Reka je bistra jer dolazi iz pravca Kopajkošare i Labukova.

Stotinak metara uzvodno, opet iznad leve obale, uzdižu se impozantne krečnjačke ploče pravilnog vertikalnog rasporeda. Meštani ih nazivaju “Satovi” jer podsećaju na saće iz pčelinje košnice. Geomorfolozi kažu da je prizor unikatan na Balkanu. Do nedavno su “Satovi” bili pribežište drugog preostalog para surih orlova u okolini Niša sem onog u Kusači kod Sićeva. Danas je njegovo gnezdo prazno!

Retki račići
U Bisernoj pećini beogradski zoolog Milika Pljaković otkrila je podvrstu slepog nižeg račića Triconiscus bononiensis. Ova životinjica je stvorena tu u Bisernoj pećini i nema je nigde više u svetu.
Nažalost, posle kaptiranja vrela, pitanje je da li je taj račić opstao.

Termalni izvori
Kada radoznalci prevale gazeći rekom još jednu pristoju razdaljinu, opet će naići na dve jedinstvene zanimljivosti. Ali, one su na desnoj obali reke na prostoru Vukašinove livade. Jedna zanimljivost je bezimeni termalni izvor koji izbija na istočnoj ivici livade i čini potok koji krivuda kroz travu dvadesetak metara do reke. Voda dostiže temperaturu do 29 C ,

ali je taj izvor periodičan. Preko leta presušuje. Posred livade malo više ka severu je “Glibac” - tipično poluživo blato prečnika 5-6 metara. Kada se popnete na njegovo središnje jezgro, ono tone pod vašim nogama ljuljajući se na sve strane što izaziva jezu i kod najhrabrijih radoznalaca.


Ako pođete rekom jos oko 200 metara napred, na levoj obali ćete naići na “Šuplji kamen”, kameni luk, 40 metara iznad korita. Za njega donedavno stručnjaci nisu ni znali. Verovatno je ostatak neke pećine iz koje je u davna vremena izbijalo jako – sada fosilno vrelo. Od tog kamenog luka pa do sadašnjeg toka reke kamen je izglačan vodom i sada izgleda kao pravi tobogan.
Pomenimo, najzad, da je na tom lokalitetu “Šupljeg kamena” konstatovano još jedno nalazište čuvene “ramonda serbike”. A kada smo kod biljaka, dodajemo da u bregu naspram Miljkovačke kule opstaje populacija kalavera (zalfije, salvia officinalis). I to nalazište je novina za nauku.

Fotografije krečnjačkih blokova "Satova"

    


 





Advertisement
 
 
Today, there have been 35831 visitorson this page!
=> Do you also want a homepage for free? Then click here! <=